Windows Server CAL ve RDS CAL Nedir?

Sunucu lisansı, Windows Server CAL ve RDS CAL farklı hakları kapsar

Windows Server Standard veya Datacenter gibi sürümler fiziksel sunucunun işlemci çekirdekleri ve ürün koşullarına göre lisanslanır. Minimum çekirdek kuralları, sanal işletim sistemi çalıştırma hakları ve edition özellikleri seçilen sürüme göre değişir. Bu sunucu lisansı, kullanıcıların otomatik olarak sınırsız erişim hakkına sahip olduğu anlamına gelmez. Dosya paylaşımı, yazdırma, kimlik doğrulama, uygulama veya başka Windows Server hizmetlerine doğrudan ya da dolaylı erişen iç kullanıcı ve cihazlar için uygun CAL gerekir. Birden fazla Windows Server’a erişen aynı kullanıcı, sürüm ve sözleşme koşulları uygunsa her sunucu için ayrı CAL almak zorunda olmayabilir; ancak CAL’ın erişilen sunucu sürümüyle uyumlu olması gerekir.

RDS CAL, Remote Desktop Session Host veya ilgili RDS işlevlerine erişim için temel CAL’ın üzerine eklenir. Yalnızca sunucu yönetimi amacıyla sağlanan sınırlı uzak yönetim oturumları ile çalışanlara masaüstü veya RemoteApp sunan üretim RDS ortamı aynı lisans senaryosu değildir. RDS deployment içinde RD Licensing rolü kurulur, lisans sunucusu etkinleştirilir ve uygun lisans paketi yüklenir. Per User veya Per Device lisans modu deployment tasarımıyla uyumlu seçilir. Teknik olarak oturumun açılması, lisans hakkının sözleşmesel olarak doğru olduğu anlamına gelmez; lisans sunucusu raporu, satın alma belgesi ve gerçek kullanıcı/cihaz envanteri birlikte tutulmalıdır.

Server license

Fiziksel sunucu çekirdeklerini, edition özelliklerini ve sanallaştırma haklarını kapsar.

Windows Server CAL

Kullanıcı veya cihazın Windows Server hizmetlerine erişim hakkını sağlar.

RDS CAL

Temel CAL’a ek olarak Remote Desktop Services oturum veya uygulamalarına erişimi kapsar.

RD Licensing

RDS CAL paketlerini yükleyen, dağıtan ve teknik kullanım kayıtlarını yöneten roldür.

Product Terms

Güncel kullanım haklarının ve istisnaların kontrol edilmesi gereken resmi koşullardır.

User CAL ve Device CAL seçimi çalışma biçimine göre yapılır

User CAL belirli bir kullanıcıya, desteklenen koşullar kapsamında farklı cihazlardan Windows Server hizmetlerine erişim hakkı verir. Bir çalışanın ofis bilgisayarı, dizüstü ve mobil cihazdan eriştiği yapılarda User CAL daha uygun olabilir. Device CAL belirli bir cihaza, farklı kullanıcıların o cihaz üzerinden erişmesini sağlar. Vardiyalı üretim, ortak kasa, kiosk, resepsiyon veya çağrı merkezi bilgisayarı gibi çok sayıda kullanıcının az sayıda cihazı paylaştığı ortamlarda Device CAL ekonomik olabilir. Karar yalnızca toplam çalışan sayısıyla verilmez; gerçek erişen kullanıcı ve cihazlar, vardiya, uzaktan çalışma, ortak terminaller, hizmet hesapları ve büyüme tahmini çıkarılır.

Aynı kuruluş içinde kullanıcı ve cihaz CAL’larının uygun koşullarda birlikte kullanıldığı karma model mümkün olabilir; hangi grubun hangi hakla kapsandığı belgelenmelidir. RDS tarafında da Per User ve Per Device modeli çalışma düzenine göre seçilir. RDS Per Device CAL lisans sunucusu tarafından cihazlara teknik olarak atanır ve izlenir. RDS Per User kullanımında lisans uygunluğu için gerçek kullanıcı envanteri ile satın alınan haklar ayrıca takip edilmelidir. Kullanıcı veya cihazı bir proxy, portal, uygulama katmanı ya da bağlantı havuzu arkasında toplamak erişen gerçek kişi veya cihaz sayısını otomatik olarak azaltmaz. Multiplexing veya pooling mimarisi lisans yükümlülüğünü gizleyen bir yöntem olarak değerlendirilmemelidir.

• Her kullanıcı için eriştiği cihazları, her ortak cihaz için cihazı kullanan vardiya ve ekipleri çıkarın.
• Dosya, yazdırma, AD, uygulama, SQL bağlantısı ve dolaylı erişim yollarını envantere dahil edin.
• RDS oturum kullanıcılarını standart sunucu erişim kullanıcılarından ayrı sayın ve ek CAL ihtiyacını belirleyin.
• Proxy, gateway veya uygulama havuzu arkasındaki gerçek kullanıcı ve cihaz sayısını göz ardı etmeyin.
• Yeni şube, işe alım, vardiya ve uzaktan çalışma büyümesi için lisans rezervi planlayın.

Sürüm, dış kullanıcı ve sanallaştırma hakları ayrıca doğrulanır

CAL sürüm uyumluluğu erişilen Windows Server sürümüne göre kontrol edilir. Daha yeni sürüm CAL genellikle önceki sürümlere erişim hakkı sağlayabilir; eski CAL ile daha yeni Windows Server’a erişim uygun olmayabilir. Kesin hak satın alma programı ve Product Terms ile doğrulanmalıdır. Şirket çalışanı veya şirket içi yüklenici dışındaki çok sayıda dış kullanıcı için bireysel CAL yerine External Connector gibi seçenekler bazı senaryolarda değerlendirilebilir; bağlı kuruluş, yüklenici ve dış kullanıcı tanımları sözleşmesel olduğundan varsayımla karar verilmez. İnternet üzerinden anonim sunulan belirli iş yüklerinde farklı koşullar bulunabilir. Kimlik doğrulaması yapılmaması veya uygulamanın web arayüzü kullanması, CAL gereksinimini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Windows Server’ın fiziksel çekirdek lisansı ile sanal makine çalıştırma hakları Standard ve Datacenter edition arasında farklılık gösterebilir. Yalnızca Hyper-V host üzerinde kaç VM bulunduğunu saymak yeterli değildir; fiziksel çekirdeklerin doğru lisanslanması, Windows Server VM sayısı, taşınabilirlik, cluster içindeki olası hostlar ve yeniden atama kuralları birlikte incelenir. Bir VM canlı olarak başka hosta taşınabiliyorsa hedef hostun da o iş yükünü çalıştırma hakkı olmalıdır. Linux misafirler Windows Server işletim sistemi lisansı istemeyebilir, ancak Hyper-V host, yönetim ve erişim hakları ayrı değerlendirilir. SQL Server, Office, Microsoft 365 Apps veya üçüncü taraf uygulamalar kendi lisans koşullarına sahiptir; Windows Server CAL bu ürünlerin lisansını kapsamaz.

Version uyumu

CAL sürümünün erişilen Windows Server sürümünü kapsayıp kapsamadığını belirler.

Dış kullanıcı

Çalışan dışındaki erişimlerin bireysel CAL veya uygun alternatifle nasıl kapsanacağını belirler.

Multiplexing

Aracı sistem kullanılsa bile gerçek erişen kullanıcı veya cihazların değerlendirilmesidir.

Virtualization rights

Lisanslanan edition ve fiziksel hosta göre Windows Server VM çalıştırma haklarıdır.

Ayrı ürün lisansı

SQL, Office ve diğer uygulamaların Windows Server CAL’dan bağımsız haklarıdır.

Lisans envanteri satın alma belgesi ve gerçek erişimle eşleştirilir

Lisans denetiminde yalnızca faturadaki adetler veya RD Licensing ekranı yeterli değildir. Fiziksel sunucuların işlemci ve çekirdek sayısı, kurulu Windows Server edition ve sürümleri, cluster düğümleri, Windows Server VM’leri, erişen kullanıcılar, ortak cihazlar, RDS koleksiyonları, dış kullanıcılar ve dolaylı uygulama bağlantıları tek envanterde birleştirilir. Satın alma programı, sözleşme, fatura, lisans anahtarı ve Software Assurance gibi haklar ayrı kaydedilir. Personel ayrıldığında User CAL’ın yeniden atanması, cihaz değiştiğinde Device CAL yönetimi ve lisansların yeniden atanma süreleri güncel koşullara göre yürütülür. Teknik kurulum ile sözleşmesel hak arasındaki fark dokümante edilir.

RDS ortamında lisans sunucusu keşfi, aktivasyon, lisans modu, grace period, olay kayıtları ve RD Licensing Diagnoser çıktısı izlenir. Grace period içinde çalışan sistem, kalıcı lisans uyumluluğunun kanıtı değildir. Yedekleme ve felaket kurtarma planında RD Licensing veritabanı, lisans belgeleri ve yeniden etkinleştirme süreci bulunur. Yeni Windows Server sürümüne geçişte CAL ve RDS CAL sürüm gereksinimi proje bütçesine baştan eklenir. Yıllık veya önemli değişiklik sonrası lisans gözden geçirmesi yapılır. Bu sayfa genel teknik rehberdir; özel sözleşme ve kullanım hakkı için Microsoft’un güncel Product Terms belgeleri ile yetkili lisans danışmanının teyidi esas alınmalıdır.

• Fiziksel çekirdek, edition, VM, kullanıcı, cihaz, RDS ve dış erişim envanterini aynı raporda birleştirin.
• Fatura, sözleşme, lisans belgesi, anahtar ve atama kayıtlarını denetlenebilir merkezi arşivde tutun.
• RD Licensing rolü, lisans modu, olay kayıtları ve gerçek erişen kullanıcı/cihaz sayısını karşılaştırın.
• Yeni sürüm, cluster düğümü, şube, çalışan veya uzaktan çalışma projesinden önce lisans etkisini hesaplayın.
• Kesin kullanım hakkını güncel Microsoft Product Terms ve satın alma programı koşullarıyla doğrulayın.