iSCSI Nedir?

iSCSI, Internet Small Computer Systems Interface ifadesinin kısaltmasıdır ve SCSI komutlarını TCP/IP ağı üzerinden taşır. Sunucu tarafındaki initiator, depolama sistemindeki target üzerinde yayımlanan LUN’a bağlanır; işletim sistemi bu LUN’u yerel bir disk gibi blok aygıtı olarak görür. Dosya sistemi ve uygulama verisi sunucu tarafından yönetilir. Bu nedenle iSCSI, SMB veya NFS gibi dosya paylaşımından farklıdır. iSCSI; sanallaştırma cluster’ı, veritabanı, paylaşımlı storage ve merkezi blok depolama projelerinde kullanılabilir. Sağlıklı çalışma için yalnız target adresini yazmak yeterli değildir; ağ izolasyonu, gecikme, MTU, multipath, erişim kontrolü, uygulama tutarlılığı ve izleme birlikte tasarlanmalıdır.

İki sanallaştırma sunucusunun iki ayrı Ethernet switch üzerinden çift denetleyicili ortak depolama sistemine yedekli iSCSI yollarıyla bağlanması
Yedekli iSCSI tasarımında iki sunucu yolu, iki switch ve iki storage denetleyicisi MPIO tarafından ayrı hata alanları olarak yönetilir.

iSCSI, SCSI blok komutlarını TCP bağlantısı üzerinden taşır

Initiator, sunucu veya hypervisor üzerindeki iSCSI istemcisidir. Target, depolama sisteminin iSCSI hizmetini sunan uçtur. Target portalı IP adresi ve standart olarak TCP 3260 portuyla erişilir. LUN, target tarafından belirli initiator’lara sunulan mantıksal blok aygıtıdır. Bağlantı kurulurken initiator adı çoğunlukla IQN formatında tanımlanır, discovery ile uygun target’lar bulunur ve oturum parametreleri görüşülür. İşletim sistemi LUN üzerine GPT, LVM, VMFS, NTFS, ReFS veya uygulamanın desteklediği başka bir disk yapısı kurabilir. Aynı LUN’a birden fazla sunucu yazacaksa cluster-aware dosya sistemi veya uygulama kilitlemesi gerekir; sıradan dosya sistemiyle eşzamanlı bağlamak bozulmaya yol açabilir.

Blok depolama, sunucuya dosya ve klasör yerine sektör veya blok adresleri sunar. Bu esneklik uygulamaya uygun dosya sistemi ve volume yönetimi sağlar, fakat snapshot ve yedekleme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Storage snapshot’ı yalnız blokların belirli andaki görünümünü alabilir; veritabanı veya sanal makine belleği yazma yapıyorsa uygulama tutarlılığı için guest agent, VSS, quiesce veya uygulamaya özel entegrasyon gerekebilir. LUN boyutu, thin veya thick provisioning, büyütme yöntemi, trim/unmap desteği ve geri küçültme sınırları önceden belirlenir. Capacity oversubscription yapılan thin havuzlarda fiziksel alan alarmı kritik önemdedir.

Initiator
Sunucu veya hypervisor üzerinde iSCSI oturumunu başlatan istemcidir.
Target
Storage üzerinde LUN’ları yayımlayan iSCSI hizmet uç noktasıdır.
LUN
Initiator’a blok aygıtı olarak sunulan mantıksal depolama birimidir.
IQN
Initiator ve target uçlarını benzersiz tanımlamak için kullanılan iSCSI adıdır.
Session
Initiator ile target arasında oturum parametrelerinin yönetildiği bağlantı bağlamıdır.

Ayrı VLAN ve uçtan uca tutarlı ağ ayarı gecikmeyi kontrol eder

iSCSI trafiği kullanıcı, internet ve yönetim trafiğinden mantıksal olarak ayrılır. Depolama VLAN’ı yalnız gerekli sunucu ve target portlarında taşınır; yönetim arayüzleriyle aynı segment kullanılmaz. Tasarım mümkünse yönlendirilmeden ve sınırlı erişim listeleriyle çalışır. Dedicated switch zorunlu değildir, ancak kapasite ve hata alanı gereksinimine göre tercih edilebilir. Switch backplane, buffer, oversubscription, port hızı, drop sayaçları ve gecikme gerçek iş yükünde ölçülür. Depolama ağında paket kaybı TCP yeniden iletimine ve görünür latency sıçramalarına dönüşebilir; link ışığının yanması performans kanıtı değildir.

Jumbo frame iSCSI için zorunlu değildir. Kullanılacaksa initiator NIC, switch portu, VLAN, uplink ve target yolunun tamamında aynı MTU değeri doğrulanır. Yolun bir bölümünde uyumsuz MTU, sessiz paket kaybı veya bağlantı kararsızlığı oluşturabilir. Flow control, Priority Flow Control veya Data Center Bridging ayarları storage ve switch üreticisinin doğrulanmış mimarisine göre uygulanır; ezbere etkinleştirilmez. NIC offload, RSS, queue, interrupt moderation ve multipath policy seçenekleri işletim sistemiyle uyumlu seçilir. Testte yalnız ping değil, belirlenen blok boyutunda okuma-yazma, gecikme, queue depth ve uzun süreli hata sayaçları incelenir.

  • iSCSI verisi, yönetim ve kullanıcı trafiği için ayrı VLAN ve erişim politikası oluşturun.
  • Her uçta port hızı, duplex, MTU, drop, CRC ve pause sayaçlarını birlikte doğrulayın.
  • Jumbo frame kullanılacaksa yolun tamamını büyük paket ve gerçek I/O testiyle sınayın.
  • Switch buffer ve oversubscription değerlerini eşzamanlı storage trafiğine göre hesaplayın.
  • NIC firmware, sürücü ve storage host attachment guide sürümlerini uyumlu tutun.

MPIO, her depolama yolunu ayrı hata alanı olarak yönetir

Yüksek erişilebilir iSCSI tasarımında her host en az iki fiziksel NIC veya bağımsız portla iki ayrı switch’e bağlanır; storage tarafında da iki denetleyici veya bağımsız target portu bulunur. MPIO işletim sistemi düzeyinde bu yolları tek disk için birlikte yönetir, yol arızasını algılar ve uygun policy ile trafiği kalan yola taşır. LACP, iki Ethernet linkini bir mantıksal bağlantı olarak toplar; storage oturumlarının hata yönetimi ve target yolu farkındalığı için MPIO’nun yerine geçmez. Üretici mimarisine göre her MPIO yolu ayrı IP alt ağı veya VLAN üzerinden kurulabilir.

Active-active veya active-passive denetleyici davranışı, Asymmetric Logical Unit Access bilgisi ve tercih edilen yol storage belgelerinden doğrulanır. Round robin, least queue depth veya failover-only policy her platformda aynı sonucu vermez. Yolların gerçekten farklı switch, güç, uplink ve storage denetleyicisine ulaştığı kablo ve port haritasıyla kanıtlanır. Kabul testinde bir host NIC’i, bir switch ve bir storage portu sırayla devre dışı bırakılır; uygulama I/O’sunun kesilmeden veya tanımlı süre içinde devam ettiği izlenir. Path flap, timeout ve failback sırasında loglar kaydedilir.

MPIO
Bir LUN’a giden birden fazla yolu işletim sistemi seviyesinde yönetir.
ALUA
Storage denetleyicilerindeki optimize ve optimize olmayan erişim yollarını bildirir.
Failover
Bir yol kaybolduğunda aktif I/O’nun sağlıklı yola taşınmasıdır.
Failback
Arızalı yol döndüğünde trafiğin planlanan policy ile yeniden dengelenmesidir.
Hata alanı
NIC, switch, güç ve controller bileşenlerinin ortak arıza noktasını paylaşmamasıdır.

Kimlik doğrulama, performans sınırı ve kurtarma birlikte izlenir

CHAP, initiator ile target arasında kimlik doğrulama sağlar; trafiği şifrelemez. Mutual CHAP iki yönlü doğrulama sunabilir. Hassas veri güvenilmeyen ağdan geçecekse desteklenen IPsec veya ayrı güvenli taşıma mimarisi değerlendirilir. Target erişimi yalnız yetkili IQN ve kaynak IP’lerle sınırlandırılır, yönetim portu ayrı tutulur ve varsayılan hesaplar kapatılır. Depolama ağı doğrudan internete açılmaz. Credential değişimi cluster düğümlerinde kesinti oluşturmadan uygulanacak şekilde planlanır. Loglarda login başarısızlığı, session reset, path loss ve yetkisiz discovery olayları merkezi sisteme gönderilir.

Performans izlemede yalnız MB/s değeri yeterli değildir. IOPS, ortalama ve yüzde 95/99 latency, queue depth, read/write oranı, blok boyutu, TCP retransmission, NIC drop, storage cache ve disk havuzu gecikmesi birlikte okunur. Kapasite doluluğu, thin pool rezervi ve snapshot büyümesi için erken alarm üretilir. Yedekleme uygulama tutarlı çalışmalı, restore testi farklı LUN veya izole host üzerinde yapılmalıdır. Firmware güncellemesi öncesi MPIO durumu, host compatibility matrix, yedek ve rollback yöntemi doğrulanır. Böylece iSCSI, tek IP’ye bağlanan görünmez disk değil, ölçülebilir bir storage ağı olarak işletilir.

  • CHAP’ın şifreleme sağlamadığını kabul edin; ağ izolasyonu ve gerektiğinde IPsec’i ayrıca değerlendirin.
  • IQN, target, LUN, host, path ve switch port eşleşmesini güncel bir envanterde tutun.
  • IOPS, latency, queue, retransmission, drop ve storage pool doluluğunu tek izleme panelinde ilişkilendirin.
  • Her yol ve controller için planlı failover testini üretim öncesi ve büyük değişiklik sonrasında tekrarlayın.
  • Snapshot ile yedeği ayırın; uygulama tutarlı geri yüklemeyi düzenli olarak test edin.

Sık Sorulan Sorular

iSCSI ile NAS arasındaki fark nedir?

iSCSI sunucuya blok aygıtı veya LUN sunar; dosya sistemini sunucu yönetir. NAS ise SMB veya NFS üzerinden dosya ve klasör paylaşır. Uygulama, cluster ve yönetim ihtiyacına göre seçim yapılır.

iSCSI için ayrı fiziksel switch zorunlu mudur?

Zorunlu değildir, ancak kapasite ve hata alanı gereksinimine göre yararlı olabilir. En azından ayrı VLAN, erişim kontrolü, yeterli buffer ve doğrulanmış performans gerekir. Kritik yapıda iki bağımsız switch tercih edilir.

Jumbo frame iSCSI performansını mutlaka artırır mı?

Hayır. CPU yükünü azaltabildiği senaryolar vardır, fakat modern sistemlerde kazanç sınırlı olabilir. Yolun tamamında tutarlı MTU yoksa ciddi sorun çıkarır. Gerçek iş yüküyle ölçmeden zorunlu kabul edilmemelidir.

LACP, iSCSI için MPIO yerine geçer mi?

Hayır. LACP Ethernet linklerini toplar; MPIO ise initiator ile target arasındaki bağımsız storage yollarını, failover ve path policy bilgisini yönetir. Üretici tasarımı aksini söylemedikçe yedeklilik MPIO ile kurulur.

CHAP iSCSI verisini şifreler mi?

Hayır. CHAP kimlik doğrulama sağlar ancak veri gizliliği sunmaz. Trafik güvenilmeyen ağdan geçiyorsa ağ izolasyonu ve desteklenen IPsec gibi şifreleme seçenekleri değerlendirilmelidir.

Aynı iSCSI LUN iki sunucuya bağlanabilir mi?

Evet, fakat iki sunucunun aynı LUN’a eşzamanlı yazması için cluster-aware dosya sistemi veya uygulama koordinasyonu gerekir. Standart dosya sistemiyle kontrolsüz çoklu yazma veri bozulmasına yol açabilir.

Biga Bilişim teknik ekibi tarafından gözden geçirilmiştir.

Teknik Değerlendirme İçin Bize Ulaşın

Host, switch, target, LUN, MPIO yolu, kapasite ve gecikme ihtiyacınızı birlikte inceleyerek yedekli ve ölçülebilir bir iSCSI storage tasarımı hazırlayalım.